De wet betreffende de rechten van de vrijwilligers dateert van 3 juli 2005 met wijzigingen in december 2005 en juni 2006. De wet is van toepassing vanaf 01 augustus 2006 met uitzondering van de bepalingen inzake aansprakelijkheid en verzekering die ingaan op 1 januari 2007. Een korte doorlichting.
Wie is een vrijwilliger: een natuurlijk persoon die vrijwilligerswerk verricht dus NIET een deelnemer aan een activiteit (bv. muzikant tijdens repetitie of concert is GEEN vrijwilliger op dat ogenblik...)
Wat is een organisatie: een feitelijke vereniging, een privaat rechtspersoon (bv. VZW), een publiek rechtspersoon (bv. gemeente) die werkt met vrijwilligers. (bestuurder van een vzw is GEEN vrijwilliger)
De vereniging moet de vrijwilliger informeren over zijn rechten en plichten. Wij refereren hiervoor naar de informatienota.
De vereniging moet ook de vrijwilliger verzekeren. De persoonlijke aansprakelijkheid van de vrijwilliger is beperkt tot opzet, zware fout of herhaaldelijke licht fout, NIET de lichte fout. Daarvoor dient de “gestructureerde” vereniging een verplichte verzekering af te sluiten.
De vergoeding van de vrijwilliger slaat op kosten, geen bezoldiging en kan gebaseerd zijn op werkelijke kosten of een forfaitaire vergoeding.
De arbeidswetgeving is NIET van toepassing op vrijwilligerswerk, alhoewel beschermende maatregelen wel kunnen ingeroepen worden voor vrijwilligers die onder gezag werken.
Uitkeringsgerechtigde vrijwilligers (werklozen, bruggepensioneerden, tijdelijke arbeidsongeschiktheid, leefloon) dienen specifieke aangiftes te doen.